Vlindertelling 2025: hoopvol voorjaar, zorgwekkende trend

Deze tellingen vinden plaats van april tot en met september en worden wekelijks uitgevoerd als de telomstandigheden voor de monitoring gunstig zijn. Bij volledige bewolking, veel wind (windkracht 6 of meer) en neerslag zijn vlinders veel minder actief en zou er dus een verkeerd beeld kunnen ontstaan. De temperatuur dient minimaal 14 graden te zijn.

Dit alles geschiedt in het kader van het landelijke project ‘Vlindermeetnet’, opgezet door de professionele organisatie “De Vlinderstichting Nederland”, gevestigd in Wageningen.

Een familie die het landelijk goed deed, waren de witjes. Vooral het Groot koolwitje en het Klein koolwitje hadden een erg goed jaar. Van het Klein koolwitje telde ik in 2024 431 exemplaren en in 2025 714! Bij het klein koolwitje speelt mee dat het een weinig kritische soort is, die zich gemakkelijk weet aan te passen aan veranderende omstandigheden en ook erg mobiel. Door dat mobiele karakter is hij ook in staat om snel nieuwe voedselbronnen te vinden en daar goed van te profiteren; de aangelegde wildakkers in de Horsten werden druk bevlogen! Dat laat onverlet dat veel andere soorten juist berggevoelig zijn voor veranderingen in het terrein of minder mobiel zijn. Soms ontstaan er daardoor geïsoleerde deelpopulaties die juist extra kwetsbaar zijn. Dat gegeven in combinatie met de gevoeligheid van vlinders voor  schommelingen in temperatuur en neerslag/droogte leidt er in ons veranderende klimaat toe dat een fors aantal soorten inmiddels een plaats heeft gevonden op de Rode Lijst van bedreigde insectensoorten. Het is goed om hier uit te leggen dat een Rode Lijst geen beschermingsstatus heeft; wel roept het terreineigenaren en -beheerders op om, waar mogelijk, aandacht te geven aan de kwaliteit van het landschap, kijkend naar eisen die diergroepen, zoals in dit geval vlinders, stellen aan de leefomgeving. De Vlinderstichting kan hierin een adviserende rol vervullen. De Vlinderstichting stelde eerder al vast dat 2023 het slechtste jaar was voor de vlinders sinds de start van het meetnet in 1990. Het jaar 2024 was landelijk ongeveer even slecht, hoewel Landgoed De Horsten er toen in positieve zin uitschoot. De landelijke trend in 2025 was voor een aantal soorten iets beter en lag in lijn met de observaties in De Horsten. Maar zoals bij alle insecten kunnen ook de aantallen vlinders van jaar op jaar (en ook lokaal!) grote fluctuaties in aantallen laten zien.  Feitelijk is dat in De Horsten al zichtbaar als gekeken wordt naar de aantallen in de tabel; en dat gaat nog slechts over vier jaren!
We zijn nu al nieuwsgierig naar wat 2026 zal brengen.